Mỗi năm đến dịp 23 tháng Chạp, câu hỏi khiến nhiều gia đình băn khoăn nhất là cúng ông công ông táo ở bếp hay ở bàn thờ. Nhà thì đặt mâm lễ dưới bếp, nhà lại mang hết lên bàn thờ gia tiên, thậm chí có nơi cúng cả hai chỗ. Vậy theo phong tục truyền thống, đâu mới là cách làm phù hợp? Bài viết này giúp bạn hiểu rõ bản chất nghi lễ để thực hiện đúng, không rối rắm, không lo sai lệch tập tục. Vì sao lại có tranh cãi về vị trí cúng ông công ông táo Sự phân vân xuất phát từ cách hiểu khác nhau về vai trò của ông Công ông Táo trong đời sống tâm linh. Theo dân gian, Táo quân là vị thần trông coi bếp núc, sinh hoạt trong gia đình. Chính vì gắn với gian bếp nên nhiều người cho rằng lễ cúng phải đặt ở bếp mới đúng. Trong khi đó, một số gia đình lại quen cúng tất cả các lễ quan trọng trên bàn thờ chính để giữ sự trang nghiêm. Từ đây mới nảy sinh câu hỏi cúng ông công ông táo ở bếp hay ở bàn thờ, và không phải ai cũng hiểu đúng bản chất của nghi lễ này. Theo phong tục truyền thống, nên cúng ở đâu Xét theo phong tục lâu đời của người Việt, vị trí cúng ông Công ông Táo phụ thuộc vào cách thờ cúng của từng gia đình. Gia đình có bàn thờ Táo quân riêng thì lễ cúng nên thực hiện tại đó. Gia đình không có bàn thờ Táo quân thì mâm lễ được đặt trên bàn thờ thần linh hoặc bàn thờ gia tiên. Không bắt buộc phải cúng trực tiếp dưới bếp nếu bếp không có không gian thờ tự. Như vậy, nếu hỏi cúng ông công ông táo ở bếp hay ở bàn thờ thì câu trả lời đúng nhất là: cúng ở nơi có bàn thờ, nơi thể hiện sự trang nghiêm và thành kính. Trường hợp nào mới cúng ông công ông táo ở bếp Có một số gia đình, đặc biệt ở nhà truyền thống hoặc nhà có điều kiện, lập riêng một bàn thờ Táo quân đặt gần khu vực bếp. Khi đó, việc cúng tại bếp là hoàn toàn phù hợp với phong tục. Tuy nhiên cần lưu ý: Bếp ở đây không phải là nơi đang nấu nướng, sinh hoạt lộn xộn. Bàn thờ Táo quân được bố trí riêng, sạch sẽ, có bát hương. Lễ cúng được thực hiện trang nghiêm như các bàn thờ khác trong nhà. Nếu chỉ đặt mâm lễ xuống nền bếp hoặc bên cạnh bếp nấu thì không được xem là đúng cách thờ cúng truyền thống. Có cần cúng cả ở bếp và bàn thờ không Nhiều gia đình vì cẩn thận nên chọn cách cúng hai nơi: một mâm ở bếp, một mâm trên bàn thờ. Thực tế, điều này không cần thiết. Phong tục không yêu cầu phải cúng hai nơi. Việc chia lễ làm hai mâm dễ gây rườm rà, thiếu thống nhất. Quan trọng là chọn đúng vị trí và giữ sự thành tâm. Hiểu đúng cúng ông công ông táo ở bếp hay ở bàn thờ sẽ giúp gia đình tránh được việc làm lễ quá phức tạp mà vẫn giữ được ý nghĩa truyền thống. Mâm cúng ông công ông táo nên đặt thế nào cho đúng Dù cúng ở đâu, mâm lễ cũng cần được sắp xếp gọn gàng, sạch sẽ. Không cần mâm cao cỗ đầy, nhưng nên đủ những lễ vật cơ bản. Mâm cúng thường gồm: Hương, hoa tươi, nến hoặc đèn. Trầu cau, rượu, nước sạch. Mũ, áo, hia Táo quân bằng giấy. Cá chép sống hoặc cá chép giấy. Mâm cơm mặn hoặc chay tùy theo thói quen gia đình. Mâm lễ đặt ngay ngắn trước bát hương, tránh đặt dưới thấp hoặc ở lối đi lại. Thời gian cúng ông công ông táo có ảnh hưởng đến vị trí cúng không Thời gian cúng không ảnh hưởng trực tiếp đến việc chọn bếp hay bàn thờ, nhưng lại quyết định sự chủ động của gia đình. Nên cúng trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp. Có thể cúng sớm từ ngày 21 hoặc 22 nếu bận rộn. Dù cúng sớm hay đúng ngày, vị trí cúng vẫn ưu tiên nơi thờ tự chính. Vì vậy, khi đã rõ cúng ông công ông táo ở bếp hay ở bàn thờ, gia đình chỉ cần chọn thời gian phù hợp là có thể tiến hành lễ. Trang phục và không khí khi làm lễ Một nghi lễ trọn vẹn không chỉ nằm ở mâm cúng hay vị trí đặt lễ, mà còn thể hiện qua thái độ của người thực hiện. Trang phục gọn gàng, kín đáo, sạch sẽ. Không làm lễ khi bếp đang nấu nướng. Giữ không khí yên tĩnh, nghiêm túc trong lúc khấn. Tránh vừa cúng vừa nói chuyện ồn ào. Những chi tiết nhỏ này giúp lễ cúng diễn ra suôn sẻ và đúng tinh thần truyền thống. Những sai lầm thường gặp khi cúng ông công ông táo Nhiều gia đình vô tình mắc phải những lỗi nhỏ do chưa hiểu rõ phong tục. Đặt mâm cúng ngay dưới bếp nấu đang hoạt động. Cúng sau ngày 23 tháng Chạp. Bày mâm lễ ở nơi thiếu trang nghiêm. Chuẩn bị lễ quá sơ sài hoặc quá phô trương. Hiểu rõ bản chất nghi lễ sẽ giúp gia đình tránh được những sai sót này. Kết luận Vấn đề cúng ông công ông táo ở bếp hay ở bàn thờ thực chất không quá phức tạp nếu hiểu đúng phong tục. Với đa số gia đình hiện nay, cúng trên bàn thờ thần linh hoặc bàn thờ gia tiên vẫn là cách làm phù hợp và trang nghiêm nhất. Chỉ trong trường hợp có bàn thờ Táo quân riêng thì mới cúng tại khu vực bếp. Điều quan trọng không nằm ở việc đặt mâm ở đâu, mà là sự thành tâm, gọn gàng và trân trọng truyền thống trong mỗi gia đình. Tìm hiểu thêm: Người dùng lâu năm đánh giá bếp từ tốt dựa trên điều gì?
